PEU-INGAT ULANG THÔN NJANG KEU-PEUËT MEUNINGGAI WALI
3 DJUNI 2010 – 3 DJUNI 2014

Assalamulaikum Warahmatullahi Wabarakatuh

Bismillahir rahmaanirrahiim,

”Wa'tashimuu bihablillahi jamii''an walaa tafarraquu. Wazkuruu ni'matallahi 'alaikum, iz kuntum 'adaa an fa allafa baina quluubikum. Fa ashbahtum bini'matihi ikhwaana. Wa kuntum 'alaa sjafaa hufratim minan naar, fa ankadhakum minhaa. Kazaalika jubaijinul laahu lakum aajaatihi la'allakum tahtaduun”. Al-Imran, ajat 103. Shadaqallahul 'adhim. 

Bandum pudjoë meuwoë keu Po Teuh Allah, seulaweuët dan saleuëm geutanjoë peutrôk ukeuë Pang ulèë geutanjoë Nabi Muhammad S.A.W.

Dilikôt nibaknjan, hana tuwo tjit saleuëm seudjahtra dan dôa seulamat keu bandum bansa Atjèh pat mantong ateuëh rhuëng dônja, leubèh-leubèh lom keu njang mantong semiké dan meuseutia keu peurdjuangan éndatu bak peubibeuëh nanggroë nibak peundjadjah.

Amanat Keutuha Presidium ASNLF Nibak 9 Thôn Peu-ingat Tsunami

 

Bismillaahir Rahmaanir Rahiim

Keu Bandum Bansa Atjèh,

Assalammu'alaikum w.w.

Bansa Atjèh nakeuh salah sabôh bansa njang akan gadoh di ateuëh rhuëng dônja.  Phôn musibah rajek prang deungon Beulanda sampoë prang deungon waréhdjih – Indonesia.  Bandum kureubeuën njan hana kureuëng nibak sireutôh ribèë sjuhada Atjèh sjahid dalam seuëh prang. Watèë teungoh dalam prang lawan Indonesia, teuka musibah tsunami njang kureubeuën pih leubèh nibak seureutôh limong plôh ribèë droë.

Uroë njoë ka 9 thôn musibah tsunami njan teudjadi, geutanjoë bansa Atjèh handjeuët tuwo keu sjèëdara geutanjoë njang ka geuwoë bak Po teuh Allah. Tiëp-tiëp njang na njawong akan geurasa maté.  Kullu nafsin zaikatul maut (Ali Imran 185). Dan keubit geutanjoë bandum na keuh atra Po teuh Allah dan geutanjoë pih akan tawoë bak Droëneuh njan. Inna lillahi wa inna ilaihi radji’un (Al-Baqarah 156).

Amanat Keutuha Presidium ASNLF Nibak Milad Keu 37

 

Amanat Keutuha Presidium ASNLF
Bak Uroë Ulang Thôn Atjèh Meurdéhka Keu-37 

 (1976 – 2013)

Bismillahirrahmanirrahim,

Assalammu’alaikum w.w.


Njang ulôn tuan peumulia bandum bansa Atjèh ateuëh rhuëng dônja njoë.


Alhamdulillah pudjoë keu Po Teuh Allah SWT, njang ka neubri nikmat hudép, langkah dan raseuki keu geutanjoë bandum. Seulaweuët dan saleuëm ta peutrôh keu djundjôngan geutanjoë Rasulullah Muhammad SAW. Meunan tjit keu sjuhada geutanjoë tameudo’a sabé beu lapang kubu dan neubri sjuruga.


Uroë njoë tapeuingat keulai uroë njang that meuseudjarah dalam peradaban Atjèh, uroë seunambông perdjuangan bansa Atjéh untôk peugisa keulai dèëlat bansa dan neugara Atjèh. Ladôm rakjat Atjèh tjit ka geupeulikôt droë nibak uroë-uroë sidjarah bansa, malah na njang kageubôh identitaih droë. Keuadaan njoë kon kareuna bansa Atjèh gadoh meunumat mantong, tapi leubèh kareuna sitjara sistematis djipeugadoh ulèh peundjadjah. Malah deuh takalon sitjara djeulaih dan trang na ôseuha-ôseuha untôk peukabô atawa peugadoh seudjarah Atjèh ateuëh peurintah penguasa.

Amanat Peu-ingat Milad AM Njang Keu 37

 

Amanat Peu-ingat Milad AM njang keu 37 di Hällefors
4 Désèmbér 1976 – 4 Désèmbér 2013

Assalamu’alaikum warahmatullahi wabarakatuh.


Bismillahir rahmanirrahim,

Wa'tashimuu bihablillahi jamii''an walaa tafarraquu. Wazkuruu ni'matallahi 'alaikum, iz kuntum 'adaa an fa allafa baina quluubikum. Fa ashbahtum bini'matihi ikhwaana. Wa kuntum 'alaa sjafaa hufratim minan naar, fa ankadhakum minha. Kazaalika jubaijinul laahu lakum aajaatihi la'allakum tahtaduun. Al-Imran, ajat 103.Shadaqallahul 'adhim.


Hadhirin/hadhirat njang ulôntuan peumulia, bandum djama’ah njang meusapat disinoë uroënjoë, dan bansa Atjèh pat mantong geuhudép uroënjoë. Njang that meutjhén, bansa Atjèh di tanoh ië sidéh di nanggroë. Njang that tagaséh adoë dan aneuk-aneuk geutanjoë bandum, generasi njang akan sambông perjuangan Atjèh Meurdéhka dan peutheun dèëlat dan marwah bansa ukeuë.

Meuluëm

Haba lam padum minggu di kawasan Irupa njoë njang meugah salah sabohdjih nakeuh teuntang tjuë seulingong (sadap) talipun djaroë gop.  Njang ditju pih kon sibarang kasoë ureuëng meutapi ulèë peumeurintah lagèë Peurdana Meuntroë atawa ladom tjit Presiden saboh neugara.  Haba njan meusambong lagèë badè teuka. 

Phôn meu-asai dari sidroë ahli komputer njang keuridja seubagoe agen CIA (Central Intelligence Agency) Edward Snowden njang geusurôt pijoh keuridja lam bideung intelidjèn Amerika.  Kon hanja geusurôt, lheuh njan geupeubutjho buët njang kalheuh dipeugot lawét keuridja sadjan CIA.  Salah saboh njang geuruah haba rahasia bak media Washington Post dan The Guardian bahwa sadjih katrép ka Amerika tjuë seulingong talipun djaroë rata peumimpén neugara di Irupa. 

Dalam Keunangan Wali Neugara Tgk. Hasan M. di Tiro

25 September 1925 - 3 Juni 2010

Subhanallah wahdahuwa bihamdihi

Meninggai wali lah wali uloen Tjalitra

Adjai ka sampoë ka trôk ban djandji

Geu woë bak rabbi u alam baqa

Buët peu meurdéhka gohlom seulusoë

Ka trôk rakan droë gob njan djitaki

Di tjok atjèh njoë djadèh djipubloë

Di lua nanggroë kota Helsinki

 Wali ka tuha meu gok gok djaroë

Meu keu tuboh droë ubat gob njang bri

Han ék geu piké lé keu hai nanggroë

Bandum ata njoë meuntroë ngon zaini

Djitjok wali djitiëk lam sagoë

Djipubuët keu droë peu njang dikheun kri

Keu hai meurdéhka hana djipakoë

Djituka djinoë ngon otonomi

Watei lôn ingat seudéh han sakri

Rap habéh wali djijok keu djawa

Djitém peutamong gob njan lam ri

Njang wali tjatji jôh masa teuga

Dép nan keuh paléh malék ngon zaini

Keu sumpah wali hana djikira

Bak ureuëng atjèh wali meudjandji

Kon otonomi ta tjok meurdéhka

Hana meugabông deungon ri

Bah saboh lori djibri beulanja

Mangat ta peudong ban hukôm rabbi

Bèk hukôm ri ngon pantjasila

Ta lakèë do'a keudéh bak rabbi

Beu geubri wali beu ampôn dèësja

Beu geu pu tamong dalam djannati

Sapat ngon nabi saidil mustafa

Bèk djeut keu utang njang geumeudjandji

Ya Allah neubri beu ampôn dèësja

Deungon sjuhada beu sapat wali

Ngon Teungku lah sjafii dalam sjuruga

Wilajah Meudèëlat, 3 Juni 2013

Delegasi Atjèh Meurdéhka di Nanggroë Beulanda

Djak Saweu dua boh teumpat meuseudjarah keu bansa Atjèh njang peuleumah pakriban rajek dan meugah neuduëk Atjèh dalam dônja sibagoë saboh neugara meurdéhka dan meudèëlat djameun kon. Di nanggroë Beulanda na dua boh teumpat njang djeuët keu saksi nibak neuduëk Atjèh Muerdéhka dalam dônja: Njang saboh djeuët keu saksi keukuatan diplomasi Atjèh; njang saboh treuk djeuët keu saksi njang peuleumah keukuatan militer Atjèh dimasa njang ka u likôt.

Djeurat ambasador Atjèh di Middelsburg

Middelsburg na keuh saboh kuta bak binéh laôt di wilajah Zeeland kira² 150 km dari Den Haag u Barat laôt nanggroë Beulanda. Kuta njan ka teudong djameun kon sibagoë pusat meuniaga Beulanda ngon nanggroë lua. Dari sinan djitubiët kapai² njang djak meulajeuë ban saboh dônja - trôk 'an u Atjèh.  Kuta njan na mat neuduëk peunténg dalam seudjarah Beulanda djilawan peundjadjahan Spanjol. Na watèë² peusat peumeurintah djipudeuëk di Middelburg. Njankeuh sabab djeurat ambassador Keuradjaan Atjèh na disinan.

Meureutôih thôn joh gohlom teudjadi prang antara Keuradjaan Atjèh deungon Keuradjaan Beulanda, bandua neugara meurdéhka njoë na hubôngan diplomasi, dan maséng² na Ambassador di nanggroë laén.  Atjèh na embassy di nanggroë Beulanda, dan Beulanda na embassy di Atjèh. Ambassador Atjèh njang habéh umu di nanggroë Atjèh Beulanda bak thôn 1602 (271 thôn jôh gohlom prang) ka djipeukubu uléh Keuradjaan Beulanda dalam Geurèdja raja di kuta Middelburg.  

Njan na saboh tanda keumuliaân njang raja lagèë na, njang djibri keu Ambassador Atjèh – saban lagèë geutanjoë tanom ureuëng dalam Meusdjid teuh. Geurèdja njan mantong got that geusatoh trôk'an uroë njoë dan na sabé ureuëng njang djak ziarah, sabab disinan pih na geutanom padum² droë pahlawan nasional Beulanda njang laén bak masa njan.

Nan Ambassador Atjèh njan, Abdul Hamid, umu 71 thôn watèë geuwoë bak Po Teuh Allah SWT, bak thôn 1602. Droëneuh njan, meunurôt batèë njang meutuléh bak djeurat njan, nakeuh neukirém uléh Sultan Alaéddin Ri'ajat Sjah Dzillullah Fil Alam Al Kahhar (jôh gohlom masa Iskandar Muda). Bak watèë njan njang djeuët keu Radja Beulanda na keuh Prins Maurits, nibak famili Oranje-Nassau, éndatu nibak Radja Beulanda njang djinoë.

Upatjara seunambôt Ambassador Atjèh njan uléh Prins Maurits pih na djiuké dalam saboh gamba njang tjeudaih that, di sinan leumah watèë Ambassador Atjèh geukeumeung sidjud bak gaki Radja Beulanda (lagèë meunan adat—protokol--diplomatik bak watèë njan) maka Prins Maurits geubeudoh dong dan geutham Ambassador Atjèh nibak sudjud bak gaki gobnjan deungon geureungkhom sapai Ambassador sira geusinjom – njan na keuh saboh isjarat dumnan geupeumulia Radja Atjèh njang kirém gobnjan.   


Bak thôn 1599, na saboh keudjadian antara Keuradjaan Atjèh deungon Keuradjaan Beulanda, sabab na saboh armada Beulanda dimijub pimpinan Admiral de Houtman trôk u Kuta Radja dan djitji-tji reubôt kuasa deungon peugot coup dëtat. Bak watèë njan Angkatan Prang Atjèh teuga lagèë na hingga dalam si uroë armada Beulanda dan admiral de Houtman dan ureuëng² djih ka dalam geureupôh. Awak njan bandum geuba dalam Mahkamah dan keunong hukôman siumu-hudép.  Laén nibak sidroë, adoë nibak Admiral de Houtman, Cornelius de Houtman, njang geuhukôm maté sabab djih ka djipoh maté sidroë bansa Atjèh.

Teutapi sithôn lheuh njan, deungon na tuka Peumeurintah di nanggroë Beulanda, uléh peumeurintah barô dimijub Radja Prins Maurits geutuléh saboh surat keu Sultan Atjèh meulakèë meudamè keulai. Ateuëh dasar surat Atjèh lakèë meudamè njoë, maka uléh Sultan Atjèh neubri ampôn (amnesty) keu Admiral de Houtman dan ureuëng² djih sibagoë buët diplomasi mangat djeuët peugot hubôngan djroh keulai deungon Beulanda.  Maka Ambassador Abdul Hamid neukirém uléh Sultan Alaéddin Ri'ajat Sjah u nanggroë Beulanda djak peudjaroë Admiral de Houtman keu Radja Beulanda sibagoë hadiah nibak Radja Atjèh.  Lheuëh njan maka hubôngan diplomatik antara Beulanda deungon Atjèh ka djroh lom.

Lheuëh njan, Beulanda hana lé djidjak tji peukaru Atjèh, teutapi ka djidjak langsông peukaru dan djadjah pulo Djawa dan awak Djawa hana meulawan sapeuë hingga pulo Djawa ka djeuët keu djadjahan Beulanda meureutôih-reutôih thôn. 274 thôn lheuëh didjadjah Djawa barô Beulanda djigisa lom u Atjèh deungon djipeunjata prang ateuëh geutanjoë bak thôn 1873, dan keuneuleuëh djih pajah pluëng tjit lom dari Atjèh.


Musium Meuriam dan Seundjata Atjèh di Bronbeek, Arnhem, Beulanda

Saboh teumpat treuk di nanggroë Beulanda njang meujum dan meumakna keu geutanjoë nakeuh Musium Militer Beulanda di Bronbeek njang keubah alat² seundjata raja nibak Angkatan prang Atjèh Meurdéhka njang djitjok dalam seuëh Prang raja dalam thôn² 1873 – 1942, njang teudong nibak meuriam² Atjèh njang raja² lagèëna, njang panjang trôk 10 mètè, dan leubèh raja nibak peureudèë dan bak u, njang geuhon meuton-ton, dan geu-uké tjeudaih² lagèëna, meutampôk teumaga dan meuih, metjulék ngon ajat² Qur'an deungo laphai: ”Nasrun minallah, wa fathun qarib, wabasjsjiril mu'minin” (Beunantu nibak Allah, meunang ka toë, bri thèë bak ummat Islam).

Njoë na keuh alat² prang njang hamtom takalon bangsa² laén dalam dônja. Meuriam² dan keumurah² njoë djeuët keu saksi bahwa Atjèh beutôi² saboh kuasa raja dalam dônja bak masa éndatu geutanjoë njang ka ka.  Disinan na tjit meuriam² hadiah radja² dônja keu Sultan Atjèh lagèë nibak Radja Inggréh James 1; nibak Radja Mongolia Djengis Khan dll.  Njoë bandum peuleumah neuduëk atawa status Atjèh njang santeut bahô deungon Keuradjaan² njang paléng raja² dalam dônja! 

Lheuëh ta kalon njan bandum, maka ta teupeuë keubit hana patôt sagai² geutanjoë Bansa Atjèh uroë njoë ka keumah djidjak peurintah/djadjah uléh awak blahdéh laôt njang hana meupeuë sapeuë njan. (Salénan Nibak Madjalah Su AM)

Su Atjèh Meurdéhka Lumbôi Lhèë - Februari 2013

Ranub Sigapu

Alhamdulillah deungon izin Potallah ka keumah tapeuteubiët buletin Su Atjèh Meurdéhka njang keu-3.  Taharap Su AM edisi keuphôn nibak thôn 201 3 njoë djeuët keu saboh peunilaian nibak buët njang kalheuëh tapeudjak bak thôn njang ka leupah dan beudjeuët tjit keu saboh rantjangan nibak buët njang akan tapeudjak ukeuë njoë lam thôn 201 3.

Thôn njang ka leupah, geutanjoë bansa Atjèh njang ka meusipreuëk man saboh dônja tuhan ka meuhasé tapeudong keulai Acheh-Sumatra National Liberation Front (ASNLF) dalam useuha geutanjoë untôk tasambong keulai peurdjuangan sutji njang ka neupeuphôn lé Alm. Wali Neugara Teungku Hasan Muhammad di Tiro. Deungon njan, ka tapeunjata lam tiëp-tiëp keuseumpatan njang na bahwa peurdjuangan Atjèh Meurdéhka han akan pijôh sampoë geutanjoë trôk bak tudjuan droëteuh, njakni Neugara Atjèh njang meudèëlat dan rakjat Atjèh njang meurdéhka.

Ubéna ôseuha untôk peudong keulai buët njoë beuleubèh djroh, beuleubèh kong, dan beuleubèh meuhasé nibak njang ka-ka kalheuëh tapeuna. Mulai dari useuha untôk peutamong ilmèë-ilmèë politék meutaraf dônja keu anggèëta-anggèëta muda ASNLF sampoë deungon ôseuha untôk peukong diplomasi deungon organisasi-organisasi tingkat dônja kalheuëh tapeudjak.

Insja Allah dengon izin Droëneuh njan buët-buët njang ka tapeudjak njoë beuna manfaat ukeuë. Meunan tjit lam peukara konsolidasi saré bansa Atjèh man saboh dônja pih kalheuëh tapeugot.  Alhamdulillah, seumangat bansa Atjèh untôk lheuëh dari djaroë peundjadjah mantong that lambông dan tameulakèë bak Poteuh beubèk djeuët seumangat njoë leukang dari djiwa geuneurasi bansa Atjèh.

Ukeuë njoë, lom le buët njang pajah tapeudjak supaja geutanjoë meuteumeuëng trôh bak tudjuan meurdèhka. Keusadaran rakjat geutanjoë akan ideologi Atjèh Meurdéhka dan keupentingan nasional Atjèh Meurdéhka that tapeureulèë keu sinambông buët AM.  Saweuëb hanja dengon keusadaran njan keuh geutanjoë djeuët tapeudjiôh buët-buët njang hana meumanfaat sapeuë keu peurdjuangan bansa droëteuh, peuë lom meunjo deungon hana tathèë  buët njan djustru peukong neuduëk peundjadjah di bumoë Atjèh. (red)

Batja su AM 3 dalam Pdf:
http://www.asnlf.org/files/9913/6001/5812/SuAM_03.pdf

Citizen Reporter Basa Atjèh

Seurba Seurbi Irupa & Australia
Uléh: Asnawi Ali


Dalam sithôn njang dua blah buleuën, chaidjih tiëp aché dan awai thôn Masehi, ban sigom wilajah Irupa keunong musém lupië.  Musém lupië njan lhèë buleuën meuawai kira² Novémbèr sampo aché Februari dan tiëp meuganto musém minimal tiëp go njan pih sakét phui lam sithôn.  Njang paléng teuga lupië na keuh Sweden, Norway, Findland, Rusia dan Iceland sabab neugara² njan meubataih deungon kutôb blah baroh.  Meusabeub karap tiëp uroë Tuhan lupië, nan nanggroë njang keuseuneulheuh teusebot njan sampo lakap droëdjih seubago "Iceland" (Nanggroë Éh).

Lam buleuën Djanuari njoë keuh puntjak dari pada musém lupië njang meunjoë malam di lua rumôh suhu kon lé Nol deuradjat meutapi djeut sampo minus 20 °C dan teungoh uroë seukita minus 5 °C.  Ka lubèh lupië nibak leumari éh, keubit that sidjuëk!  Meunjoë di dalam rumôh bah that pih na AC su-uëm kadang² beuna sitokén atawa silop keu lapék gaki bak aleu rumôh.

Lapan Thôn Lheuh Tsunami

<<download pdf>>  <<batja pdf>>

Siaran Pers

26 Désèmbèr 2012

Lapan Thôn Lheuh Tsunami

Asssalamu'alaikum wr.wb.

Bismillaahir Rahmaanir Rahiim...

”Walanabluwan nakum bisjai-in minal khaufi wal djuu'i, wanaqshim minal amwaali wal-anfusi wats-tsamaraat. Wabasj-sjirish-shaabiriin. Alladhiina idhaa ashaabathum mushiibatun, qaaluu: Innaa lillaahi wainnaa ilaihi raadji'uun. Ulaa ika 'alahim shalawaatun min rabbihim wa rahmah. Wa ulaa ika humul muhtaduun.” (Al-Baqarah: 155-157)

Uroënjoë 26 Désèmbèr 2012, geunap lapan thôn musibah geumpa dan tsunami njang ka peuhantjô peuë-peuë njang na di nanggroë Atjèh; saboh malapeutaka njang paléng rajek njang ka peuguntjang dônja dan peuhantjô haté geutanjoë njang mantong hudép uroënjoë. Musibah geumpa dan tsunami njoë kadjeuët keu saboh tragedi nasional keu bansa Atjèh. Dalam padum-padum minet sagai meurutôh ribèë bansa teuh: inong-agam, thjik-putik, tuha-muda, kaja-gasiën ka djiba lé ië raja, meusigo deungon bandum hareuta boinahneuh: rumoh, muto dan laén-laénl lom. Allaahu akbar, Allaahu Akbar, Allaahu Akbar walillaahil Hamd...

Pidatô Ulang Thôn AM keu 36 Uléh Dr. Husaini Hasan

Pidatô Ulang Thôn Atjèh Meurdèhka Keu 36 (4 Désémbèr 2012)
Uléh: Dr. Husaini Hasan 

Bismillahirrahmanirahim

Assalamu'alaykum,

Innal hamda lillah, nahmaduhu wanasta'inuhu, wanastaghfiruhu, wana'uzubillahi min sjururi anfusina, wasayyi-aati a'maalina; mayyahdillaahi falaa mudhillalah. Wamayyadhlill falaa haadiyalah. Wa asyhadu Anna Muhammadan 'abduhu warasuuluh. Taslimang katsiira. Amma ba'd:

Njang ulôntuan pemulia Ureuëng-Ureuëng tjhik ulôntuan, Tengku-Tengku Gurèë ulôntuan. Njang ulôntuan hôreumat, tokoh-tokoh masyarakat Atjèh, rakan2 seutia, pat mantong geuduëk ateuëh rhuëng dônja.

Njang ulôntuan gasèh dan sajang aneuk-aneuk ulôn, tjutjo-tjutjo ulôntuan, aneuk-aneuk muda Atjèh harapan geutanjoë keu generasi bangsa Atjèh masa ukeuë.

Topik pidato ulôntuan thôn njoe nakeuh: "seumiké meurdéka, hudép meu-adab, maté mulia" 
 
Ureuëng geutanjoë Atjèh sampoë uroë njoë mantong dalam bingong! Mantong dalam ”identity crisis”. Keuadaan di Atjèh uroë njoë mantong hana mubida deungon keuadaan Atjèh bak masa 1976. Ureuëng Atjèh djinoë mantong mangat that teungeut deungon nina bobok Indonesia. Hana muphôm bahwa geutanjoë Atjèh sampoë saat njoë goh lom Meurdèka.

Geutanjoë bangsa Atjèh kon bangsa Indonesia. Agama geutanjoë Islam, bangsa geutanjoë Atjèh. Allah ka neupeudjeuët manusia mubangsa-bangsa. Ho njang tadjak peureulèë na identitet (ID), KTP, Passport. Bandum bangsa djipiké keupeunténgan bangsa droë djih. Meunantjhit deungon geutanjoë Atjèh keupeunténgan bangsa geutanjoë nakeuh leummôi sa dalam dônja. Njoë ka ulôn peugah meu-ulang-ulang, dalam pidato-pidato ulôntuan njang ka ka.

Pham keumeurdèkaan dan kebangsaan njoë peuntèng that sabé beu-na lam ulèë masjarakat Atjèh, terutama that keu ureuëng Atjèh di nanggroë Atjèh meusabab deungon ureuëng geutanjoë di nanggroë ka biasa geuseumiké sibagoë bangsá Indonesia. Titék-tulak atawa dasar seumiké rakan-rakan di nanggroë berdasarkan Atjèh sibagoë bangsa Indonesia; sehingga dumpeuë-dumpeuë hana lheuëh nibak bingkai NKRI.

Seumiké meurdéka atawa meurdèka bak tjara seumiké njan peunténg that! Pakriban tjara geutanjoë beudjeuët tadong keudroëteuh dalam dumpeuë peukara. a.l.: dalam bideuëng ekonomi, budaja, politik dan militer. Pakon ureuëng Atjèh djinoë han keumah geupiké beukeumah dong keudroë dalam kebutuhan-kebutuhan primer (pokok) droëgeuh. Breuëh, eungkôt, gulè, manok, boh manok, susu, saka, ië djéb. Barang-barang njan bandum beukeumah peuna keudroë!. Bèk meugantung dari Medan atau dari luwa Atjèh. Sardjana-sardjana pertanian, peternakan, teknik, biotehnik ka tjukop ramè di Atjèh pakon hana geupeugot sapeuë? 

Eleumèë dan pengalaman njang ka geudjak meurunoe uluwa nanggroe njan pakon hana geupeuguna di Atjèh? Nanggroë Atjèh neuteukeudi le Po Nanggroë. Agrikulture, tjukôp subur dan le kruëng; tjukôp ië hudjeuën, hana saldju, ban sipanjang thôn djeuët tangui kon lagèë di Ierupa hanya 4-6 buleuën sagai njang djeuët geu-seumula; meutapi kebutuhan pokok awak njan keumah djipeuna keudroe djih. Kalon nanggroe Denmark! Nanggroe nr. 2 makmu dalam dônja, nanggroë njan leubèh ubit dari geutanjoë, leubèh nit kruëng djih, tapi manok djih, susu djih, kedju djih keumah dji-expor u luwa, u Ierupa, troh u Africa dan Middle East. 

Nanggroë Belanda ubé plôk kèh teubandéng deungon nanggroë Atjèh. Djipula boh timon, boh tomat, bungong tulip dan sajô dalam rumoh katja (green house), le that biaja untuk peusuuem, meutapi, beuthat pih biaja pengelolaan djih leubeh meuhai, keumah dji-export boh timon dan boh tomat djih ban saboh Ierupa. Boh pukat geutanjoë, pisang geutanjoë, breuëh tangsé geutanjoë nakeuh qualitet njang paléng got dalam dônja. Tapi dônja hana djiteupeuë, hana djituri, sabab hana tatu’oh promosi. bandum brôk djijub bak, teuboih-boïh keudroë hana soë padjôë atawa ka djingui djibôh nan gob. Produksi geutanjoë, tapi nan gob; awak njan njang tjok laba. 

Ka ulôn peugah dalam pidato lôn njang kalheuëh, untuk tabangun tenaga listrék dan djalan raja (highway), geuritán apui. Teunaga listrék geutanjoë djeuët tabangun dari teunaga surja, atawa microhydro njan sumber geutanjoë tjukôp le. Dinanggroë madju Ieurupa dan USA, dan Djeupang, atawa njang teungoh madju, lagee China, Korea Selatan hana sapeue teuboih. Trôh bak brôih djeuët dji-olah keulai, djeuët djingui lom djipeugot keu sumber energi, kertaih-kertaih brôih djipeugot keulai djeuët keu kertaih toalett, buku dll (recycle djikheun). Katja beukaih djeuët djipeugot keu aleuë, lagèë marmar. Geutanjoë marmar hidjô na di glé geutanjoë muploh go leubèh meuhai hana ta tu'oh ngui. Djigob dhôi kajèë, èk njoh, djipeugot keu papeuën, djipeugot keu pintô, keu prabot bandum djingui, hana teuboih. Djigeutanjoë, bak mereureubo, djatoë, seumantôk, meuranté, kruwéng, taboih-boih tapubloe murah. 

Beutôi lagèë Almarhum Wali peugah, ureuëng Atjèh ka maté saraf, "enervated savages" ka hana tu'oh lé seumiké. Kadjeuët keu awak padjôh pisang teupuliek, siumpama padjôh pisang, trôh bak puliëk pajah beu-gob puliëk, hana tu'oh dan han keumah puliëk lé keudroë. Meunan umpama ka ureuëng Atjèh djinoë. Phôn that meurdèhka njan nakeuh meurdèhka bak tjara seumiké. Le that tjara berdjuang untuk meurdèka, meungnjo tatém, njang paloë djih hana inisiativ sapeuë. Sang meurdéka njan rhet dari langèt. Dumpeuë prèh dahoh dari Medan, djak meulakèë keudéh u Djawa. Hana malèë lé djak meudahoh, djak theun paleuët bak gob. Bahan baku meusipak di Atjèh njang djeuët ta olah keudroë, tapi inisiativ hana? Sardjana Atjèh djnoë ka meuribee, tapi hana meungui, ka meugeuratan keudroë 'eleumèë njang ka geudjak meureunoë. 

Kemadjuan dônja uroë njoë ka beralih keunoë u timu. Meungnjo 30 thôn njang kalheuh ureuëng geukalon u barat, djinoë ka meutuka, ureuëng ka geukalon u Timu. Investment djinoë ka le u Timu. Pabrék, industri, le njang ka djitôp di Barat Dan teknologi njan ka dji-ba u Timu. U Tjina, India, South Korea, dan Asia Tuengara.

Djadi djinoë kesempatan geutanjoë Atjèh untuk ta ikôt rentak perkembangan dônja. Geutanjoë Atjèh nakeuh pintu gerbang u Timu djeu-ôh njoë. Sipatôt djih geutanjoë Atjèh dilèë njang puphôn perkembangan dan kemadjuan di Asia Tuëngara. Tapi geutanjoë lalè, hana tu’oh ngui kesempatan masa njan. Gadôh meuklok-klok saré keudroë-droë. Gadôh ngui system tjatok brôk, rhôn ukeuë droë maséng-maséng. Hana piké keu ureuëng gasiën, keu inong balèë dan keu aneuk jatim. Hana tu’oh ngui system kooperasi, kemakmuran dan kesejahteraan bersama. Padahai nanggroë Atjèh tjukôp kaja deungon bahan baku dan natural resources. Sép untuk tapeukaja bandum ureuëng Atjèh meusigo dan tapeumakmu Atjèh sama-sama. Njang peunténg ta atô droe teuh, pakriban tapeugot system nanggroë beu-adé dan meurata. 

Nanggroë njang rajek bida ureuëng kaja dan gasiën njan han stabil, karu sabé. Rakjat njang gasiën njan pasti akan djiberontak, sooner or later. Ureuëng han keumah tapeungeut sabé-sabé. Akibat brôk dari hasé seumeungeut njan akan meubalék keu ureueng njang seumeungeut njan keudroë. Njan kalheuëh ta eu dalam sidjarah peumpimpin-peumimpin dhalém lam dônja.

 Keu Peukara Wali Nanggroë njang djeuët keu pembitjaraan hangat di Atjèh djinoë ulôntuan tanggapi batjut. Sibeutôidjih meusangkôt keu peukara tapilih peumimpin di Atjèh njang peunténg system peumilihan djih. Memang hana system njang sempurna, adil dan bidjaksana. 

Bandum system na kureuëng ketjuali system njang neupeutren dari langet njakni system njang ka geupeutunjok lé nabiullah Muhammad saw. Njang karab toë keunan mungkén system demokrasi, tjara peumilihan langsông dari rakjat deungon geupiléh perwakilan droëgeuh maséng-maséng. Tapi meungnjo system pelaksanaan djih na intimidasi, antjaman, paksaan, rajuan atau sogok dan sibagoë njan maka system demokrasi lagèë njan pih ka hana beutôi lé tjit. 

System monarki pih le kureueng tjit. Peuë pasai Radja djeuët geutunjok soë djeuët keu geunantoë gobnjan kri njang meuheut geuh kon meudasar deungon keu-ahlian dan keubidjaksanaan ureuëng njan. System monarki njoë ka rab bandum djiteuntang lam dônja. Djadi dalam hai peumilihan Wali Nanggroë, Peumimpin njang paléng manjang dalam masjarakat Atjèh njang akan peuteuntèë hudép maté bangsa Atjèh dan Neugara Atjèh peunténg beu-na system njang beutôi meungnjo han maka geutanjoë Atjèh akan ta rasa lom bala njang paléng rajek lom ukeuë. 

Na’uzubillah. Keu hai njoë bandum djeuët keu tanggông djaweuëb geutanjoë bandum ureuëng Atjèh. Kon disidéh di Jakarta. Sabab geutanjoë Atjèh njang akan tanggông hasé brôk atawa effek brôk akibat nibak meungnjo salah tapiléh peumimpin. Uléh sabab njan ureueng Atjèh keudroe handjeuët geu-iëm droëgeuh soë peumimpin njang galak geu-grak untuk pimpin droëgeuh. 

Meungnjo ta iëm droëteuh mumakna geutanjoë galak teuh dan ka ta seutudju. Ulôntuan harap masjarakat Atjèh mantong na seumangat untuk peuteuntèë nasib droë-keudroëgeuh dan hana passiv teurimong mantong peuë njang geupeuseu-ôn ateuëh ulèë geuh atawa hana hah babah mantong peuë njang geusuleuëng dari ateuëh.

Wabillahi taufiq wal hidajah,

Wassalam,

Dr Husaini Hasan

Pidato Milad ASNLF Sagoë Sweden

Pidato Milad 4 Dèsémbèr 2012
ASNLF Sagoë Sweden

Ulèh: Tgk Syahbuddin Abdurrauf

Assalamu’alaikum Wr Wb,

Bismillahirrahmanirrahhim,

Faman tabi’ahudaa ja fala khaufun ’alaihim walaahum jakhzanuun. Albaqarah- 38.”Soë njang seutot peutunjok Kamoë, maka hanapeuë njang geutakôt dan hana peuë njang geu-sôsah” – Al-Quran, Surat Al-Baqarah: 38.

Uroë njoë, 4 Désèmbèr, 2012, geutanjoë ta peu-ingat 36 thôn Atjèh Meurdéhka. Njang ka peusambông seudjarah geutanjoe deungon meureutôih thôn njang ka ulikôt sibagoë saboh bansa njang meurdéhka dan meudèlat dalam dônja.

Dalam peu-ingat Uroë 4 Désèmbèr 2011 thôn njang ka ulikôt geutanjoe ka ta lakèë bak bandum bansa Atjèh ban saboh dônja geumeudo’a, mudah2an thôn 2012 buët peumeurdéhka bansa beumeutamah madju dan bandéra Atjèh beuleubèh lom le dji-ék nibak thôn2 njang ka ulikôt.

Deungon do’a dan ôseuha geutanjoe bandum, uroë njoe kadeuh ta kalon deungon mata ulèë teuh bahwa bansa Atjèh ban saboh dônja dan di nanggroe ka geubeudoh lom dan bandéra Atjèh ka dji-ék keulai ban saboh njan. Geutanjoe bansa Atjèh di Sweden mantong teu-ingat teuh, lheuëh djitèkèn MoU di Helsinki, padum thôn sabé Bandéra Atjèh njang na meuprèk-prèk tjit meu di Sweden sagai.

Lom lagèë njang kalheuëh geutanjoë meutjeukot tjit dalam Uroë 4 Désèmbèr 2011: Na sibagian nibak geutanjoë njang gohlom muphôm, pakon pajah tapeu-ingat Uroë 4 Désèmbèr njoe tiëp2 thôn? Tapeu-ingat mangat teu-ingat! Supaja bèk tuwoteuh keu rakan2 dan sjèdara geutanjoë mandum njang ka geusjahid bak geupeutheun marwah dan bandéra meutuah njoe. Disampéng nibaknjan, tepeu-ingat Uroë 4 Désèmbèr njoe tapeu-ingat droëteuh-tjit. Pakon geutanjoe na disinoe uroë njoe. Pakon geutanjoe ka teugeuntit saboh saho, u Norway, Denmark, Amirika, Kanada, Australia, Beulanda dan ho2 laén lom.

Njoekeuh seubab, pakon musti tapeugot Uroë 4 Désèmbèr njoe. Meunjo hana tapeugot ka tuwoteuh. Njang leubèh peunténg lom, tapeu-ingat Uroë 4 Désèmbèr njoe keu aneuk geutanjoe njang muda2. Meunjo geutanjoe ureuëng po buët njang teulibat langsông dari phôn kon hana tapeugot maka hana peuë taharap aneuk2 geutanjoe akan djipeugot ukeuë. Njoe peunténg that, sabab njoe peukara identitas bansa atjèh. Peukara geutanjoe takeumeung hudép sibagoë saboh bansa. Njang geutanjoe na bansa droë teuh – bansa atjèh.  Peukara geutanjoe na nanggroë droë teuh – nanggroë atjèh; na bandéra droë teuh – bandéra atjèh dan na uroë rajek droë teuh. Njoë peunténg that, pajah ta-ingat sabé! Meunjo geutanjoe hana takeumeung ngiëng aneuk2 geutanjoe hudép meu-seuët2 lagèë geutanjoe tjit.

Kru-Seumangat! (3x).  Patôt tameusjukô ubak Po-Teuh bahwa beureukat geutanjoe ta tém meudong padum2 droë disinoe, uroë njoe geutanjoe kon sidroë teuh lé. Bansa Atjèh ban saboh dônja mulai dari Kanada sampoë u Australia ka sadjan geutanjoe. Meunantjit di nanggroë, bah that pih handjeuët geupeudeuh droë geuh, tapi geutanjoe teupeuë bahwa bansa Atjèh djeuëb2 wilajah ka na hubôngan dan ka na lom sadjan geutanjoe. Allah ka neumeudjandji dalam firman Neuh: Qul djaa al haqqu wazahakal baathil, innal baathilaka na zahuuqa. Takheun, ka teuka njang beuna dan ka hantjô njang bateuë. Njang bateuë njan ka pasti hantjô. (surat al-Isra176).

Saboh peuristiwa njang paléng tjeudaih njang teudjadi dalam thôn njoe nakeuh: peukara bansa Atjèh keumah geumeusapat lhèë uroë di Denmark bak uroe 6-8 April, dan ka keumah geutjok peunutôih geupeuhudép keulai Atjèh Meurdéhka dan geusambông keulai peurdjuangan éndatu.  Dalam watèë njang paneuk njan, neuduëk Atjèh dalam dônja ka keumah geupeugisa lom bak neuduëk asai, bak neuduëk njang neutinggai uléh PNM Wali Neugara jôh gohlom droëneuh sakét dan jôh gohlom djikudéta uléh awak njang ka publoë nanggroë keu peundjadjah RI uroë njoe.

Dalam watèë padum2 buleuën njoe, Bandéra Atjèh meurdéhka ka padum2 go keumah tapeu-ék bak markas2 UNPO di nanggroë Beulanda dan PBB di Djeunewa.

Dalam padum2 uroë njang ka ulikôt lhèë droë peumimpin Atjèh Meurdéhka na di Genèva ateuëh undangan Sidang Umum dan Rapat Presidum UNPO, disinan delegasi Atjèh Meurdéhka djeuët seutot bandum (100%) keugiatan UNPO bahthatpih seutjara administrasi geutanjoe gohlom rasmi djeuët keu anggèëta. Lapôran leungkap keugiatan seulama peuët uroë di Djeunewa akan na dalam lapôran njang teupisah. Njoe saboh keumadjuan njang luwa biasa keu geurakan geutanjoe njang ban that mantong tabeudoh.

Disampéng haba mangat njang ka geutanjoe deungo, le tjit haba2 seudéh njang ka teudjadi di nanggroë dalam thôn njoe.

Njang phôn, dalam peumilu untôk meureubôt-reubôt pangkat dan kuasa di nanggroë bak buleuën April, le that teudjadi kekerasan, antjaman, seuhingga teudjadi buët2 seumupoh njang sibutôidjih hana peureulèë teudjadi tapi ka djipeulaku uléh pihak2 njang djirasa droë gohlom meurumpok sapeuë dari hasé publoë nanggroë keu si pa-i.

Njang keudua, na sidroë ureuëng njang hana meutatupat asai pih, teuka u Atjèh padum2 thôn ulikôt, djinoe keuneuk peudjeuët droë keu radja, deungon tjara peutjah’èt droë atawa labô- darah sutji famili Tgk Thjik di Tiro bak badjèë, untôk peungeut ureuëng Atjèh njang bangai2 njang ka keumah djibloë uléh ureuëng aséng njan.

Njang keulhèë nakeuh bandéra Atjèh Meurdéhka. Peureuté Atjèh Bangai (PAB) njang ka keumah djipeuwië-uneun uléh bansa aséng dari Singapura njan, keuneuk djak ngui bandéra sutji Atjèh Meurdéhka njan untôk keupeunténgan keulompok PAB dan untôk aléh peurhatian rakjat njang teungoh geupeu-sueuë peukara Leumbaga Wali Nanggroë njang han keumah geuteurimong sagai2.

Peukara lhèë boh keudjadian diateuëh njan, keu geutanjoe Atjèh Meurdéhka hana hireuën teuh lé.  Meunjo sidroë Wali Neugara, Tgk Thjik di Tiro Mohammad Hasan, keumah djipubloë keu sipa-i, djipeutamong warga neugara RI, watèë droëneuh njan si-at treuk keumeung habéh umu, meubatjut pih tan pajah keu PAB njan untôk djirampaih tahta atawa neuduëk Tgk Thjik di Tiro njang mulia njan. Njoe bandum keumah djipeulaku kareuna ureuëng Atjèh uroë njoe hana geutu’ôh lé peumulia droë, hana geuteupeuë lé toh njang butôi dan toh njang salah. Dumpeuë djeuët djipeulaku asai bèk karu2 mantong – njan ban sibagian ureuëng Atjèh seumiké uroë njoe.

Meunankeuh narit geutanjoë bak Uroë, 4 Désèmbèr, 2012, diantara njang peureulèë tamarit bak uroë njang meuseudjarah njoe. Geutanjoe wadjéb sabé takheun: ”Njoëkeuh keubeunaran nibak Poteuh Allah. Soë njang tém supaja djipeutjaja, soë njang hantém bah keuh djikuphô”

”Waqulil Haqqu Mirrabbikum, Famansjaa faljukmin wamannsjaa faljakfur” – Alkahfi 29

Allahummahummaghfirlana waliwa lidaina walidjami’il muslimina muslimat al-akhya himilamwat

Allahumma thahhir qulubana minan nifaq

Ja Tuhanku neupeugléh até kamoë nibak munafèk

Wa’amalana minal rija

Neupeudjiôh buët kamoë nibak riya

Walisanana minal kizbi

Dan neupeugléh lidah kamoë nibak meusulét

Wa’ainana minal khianah

Dan neupeudjiôh mata kamoë nibak khianat

Innama ta’lamu khianatan ’akjuun

Dan Droëneuh neuteupuë mata2 njang khianat

Wama takhfassuduur

Dan neuteupeuë peuë njang teusom lam até

Allahumma inna nashaluka nafsan muthmaithnatan jukminn billiqa-iq

Ja Tuhanku meulakèë bak Droëneuh njwong njang ka seunang meurumpok

deungon Droëneuh

Wataqna’u bi’athaa-iq

Dan ka seunang deungon peuë njang Droënuh bri

Wataqdha bi qadha iq

Dan njang ka redha deungon peuë njang ka neuredha uléh Droëneuh

Allahumma anta ta’lamu sirrina

Dan Droëneuh neuteupeuë rahsia kamoë

Wa’ala niatina

Dan peuë njang kamoë hana som-som

Faqbal ma’dhiatina

Maka Neuteurimongkeuh meulakèë kamoë

Wata’lamu hadjaatuna

Dan Neuteupeuë hadjat kamoë

Fakbal su-aa-lana

Maka neubrikeuh peuë njang kamoë lakèë

Amin Ja mudjibus sailiinn. Birakhmatika Ja Arhamarrahiminn.  

AL-FATIHAH..!!